Danh sách cửa hàng

Liệu bạn có bị gan nhiễm mỡ không?


Theo thống kê, tỷ lệ mắc bệnh gan nhiễm mỡ tại Việt Nam lên tới 20-30%. Tuy nhiên, bệnh gan nhiễm mỡ thường tiến triển âm thầm và hầu như không có triệu chứng rõ ràng. Bản thân gan nhiễm mỡ không gây tổn thương cho gan nhưng nếu không được điều trị, về lâu dài bệnh sẽ tiến triển thành viêm gan và nặng hơn là xơ gan.

Gan nhiễm mỡ là gì, làm thế nào để nhận biết bệnh và điều trị như thế nào thì hiệu quả? Hãy cùng tìm hiểu trong bài viết sau.

Bệnh gan nhiễm mỡ là gì?

Bệnh gan nhiễm mỡ không do rượu (Non Alcohol Fatty Liver Disease - NAFLD) là một dạng gan nhiễm mỡ khởi phát ở những người ít uống hoặc không uống đồ có cồn. Theo thời gian, NAFLD có thể tiến triển thành một dạng nghiêm trọng hơn gọi là bệnh Viêm gan nhiễm mỡ không do rượu (Non Alcoholic Steatohepatitis - NASH) và sau đó là xơ gan mất bù.

Quá trình tiến triển từ gan nhiễm mỡ tới viêm gan và xơ gan

Giai đoạn đầu của NAFLD, các chất béo sẽ bắt đầu tích tụ vào trong tế bào gan, gan nhiễm mỡ đơn thuần về cơ bản không gây ra tổn hại gì cho gan nhưng lại khiến cho gan dễ bị tổn thương hơn bởi các tác động từ bên ngoài. Tuy nhiên, luôn có khoảng 15% bệnh nhân NAFLD bị biến chứng thành NASH - tình trạng gan nhiễm mỡ kèm theo viêm nhiễm, các tế bào bị viêm sẽ gây tổn thương tới mô gan và các tế bào gan. Sau giai đoạn này, bệnh có thể tiến triển thành xơ gan mất bù - là giai đoạn nặng nhất của NAFLD và rất khó điều trị cũng như hồi phục chức năng.

Gan nhiễm mỡ do đâu?

Nguyên nhân phổ biến gây ra bệnh gan nhiễm mỡ không do rượu là tình trạng béo phì. Theo ước tính, có tới 75% những người béo phì có nguy cơ bị gan nhiễm mỡ và khoảng 23% có nguy cơ mắc viêm gan nhiễm mỡ.

Ngoài ra, những người mắc các bệnh tiểu đường, người có cholesterol và trilgyceride trong máu cao cũng dễ bị gan nhiễm mỡ. Cơ chế cơ bản để chất béo tích tụ trong gan được cho là do sự kháng insulin của cơ thể, đây là tình trạng cơ thể không thể sử dụng insulin đúng cách, một phần hậu quả của tình trạng béo phì và dư thừa mỡ bụng gây ra.

Chế độ ăn uống có gây ra NAFLD?

Một chế độ ăn uống quá nhiều chất béo sẽ dẫn đến tình trạng thừa mỡ, phần thừa đó sẽ chuyển sang chức năng dự trữ năng lượng và tập trung dưới da gây ra béo phì hoặc nhiễm vào máu gây chứng mỡ máu cao, sau đó lắng đọng vào gan gây ra gan nhiễm mỡ.

Ngoài các thực phẩm nhiều chất béo thì đường, đặc biệt là đường fructose (có trong trái cây, mật ong, một số loại rau, corn syrup, đường ăn, các loại nước ngọt giải khát, ngũ cốc ăn sáng, đồ nước và một số gia vị) có liên quan trực tiếp tới bệnh gan nhiễm mỡ. Nhiều nghiên cứu còn chỉ ra rằng, fructose không chỉ làm tăng lượng mỡ tích tụ trong gan mà còn tạo ra môi trường thuận lợi để chuyển hóa từ NAFLD thành NASH.

Làm thế nào nhận biết gan của bạn có bị nhiễm mỡ hay không?

Bệnh gan nhiễm mỡ đặc biệt là gan nhiễm mỡ không do rượu thường có rất ít triệu chứng, nếu có thì biểu hiện cũng không rõ ràng và khó nhận biết.

Người bị gan nhiễm mỡ giai đoạn đầu có thể gặp một số triệu chứng như: mệt mỏi, chán ăn, ăn không ngon, khó tiêu… thường dễ bị nhầm lẫn với ốm đau thông thường. Tới giai đoạn nặng hơn, gan bị tích nhiều mỡ hơn khiến bề mặt gan căng lên, người bệnh sẽ gặp cảm giác đau tức hoặc thấy nặng ở vùng bụng hạ sườn bên phải, kéo theo đó là tình trạng vàng da, mụn nhọt, mẩn ngứa do chức năng gan suy giảm.

Hầu hết các bệnh nhân NAFLD thường chỉ phát hiện ra bệnh khi thực hiện các xét nghiệm, siêu âm ổ bụng, sinh thiết gan hoặc kiểm tra thấy nồng độ men gan tăng cao. Do đó, để phát hiện sớm gan nhiễm mỡ cần duy trì thói quen kiểm tra sức khỏe định kì.

Điều trị gan nhiễm mỡ như thế nào?

Điều chỉnh chế độ ăn uống và thay đổi thói quen sinh hoạt là nền tảng trong điều trị và phòng ngừa NAFLD. Xây dựng chế độ ăn đủ chất nhưng ít béo, giảm cân (nếu béo phì) và tập thể dục thể thao đều đặn là những phương pháp cần thiết có thể loại bỏ mỡ trong gan hiệu quả.

Chế độ ăn uống và sinh hoạt dành cho bệnh nhân gan nhiễm mỡ

Giảm cân

Giảm cân là phương pháp điều trị NAFLD hiệu quả nhất cho những bệnh nhân bị gan nhiễm mỡ do béo phì. Với bệnh nhân NAFLD, cần giảm ít nhất 5% trọng lượng cơ thể để giảm lượng chất béo tích tụ trong gan và 10% trong lượng cơ thể với các bệnh nhân NASH.

Nên giảm dần dần từ 0,5 đến 1kg mỗi tuần, tránh giảm cân quá nhanh (từ 2kg/tuần trở lên) sẽ khiến cho bệnh gan nhiễm mỡ biến chuyển nặng hơn.

Hạn chế ngũ cốc tinh chế

Ngũ cốc tinh chế là loại ngũ cốc thành phẩm đã qua chiết tách, tinh luyện và xử lý. Thông thường, dạng ngũ cốc này có hàm lượng glycemic cao làm tăng lượng glucose và insulin trong cơ thể, gián tiếp gây ra gan nhiễm mỡ. Một số loại ngũ cốc tinh chế phổ biến có thể kể đến gồm: bánh mì trắng, bánh quy, ngũ cốc ăn sáng, gạo trắng… nên hạn chế trong thực đơn hàng ngày.

Thay vì sử dụng ngũ cốc tinh chế, hãy chuyển sang một lựa chọn tốt hơn cho sức khỏe như: gạo nâu, quinoa (hạt diêm mạch), mì ống nguyên hạt, bánh mì nguyên hạt, yến mạch… là những loại ngũ cốc có hàm lượng chất xơ và khoáng chất cao, không làm tăng lượng đường trong máu.

Ngoài ra, các loại ngũ cốc nguyên hạt cũng là một nguồn giàu chất xơ, cung cấp nhiều dưỡng chất cho sự phát triển của các lợi khuẩn có trong đường ruột, hạn chế nguy cơ mắc gan nhiễm mỡ.

Giảm đường

Giữ lượng đường bổ sung vào cơ thể không quá 5% lượng calo hàng ngày, khoảng 24 gram (6 muỗng) với phụ nữ và 36 gram (9 muỗng) với nam giới.

Tránh hoàn toàn các loại đồ uống ngọt có đường, hạn chế sử dụng các loại thực phẩm làm tăng caloric như mật ong, si rô… Tạo thói quen đọc nhãn và hiểu các thành phần trên nhãn của một sản phẩm để lựa chọn được các loại thực phẩm ít đường glucose, fructose.

Lựa chọn chất béo lành mạnh

Chế độ dinh dưỡng nhiều chất béo bão hòa là một trong những nguyên nhân gây ra tình trạng kháng insulin. Vì vậy, để cải thiện bệnh gan nhiễm mỡ, cần xây dựng cho bản thân một chế độ ăn uống giảm thiểu tối đa lượng chất béo đặc biệt là các chất béo bão hòa.

Nên sử dụng các thực phẩm có chất béo bão hòa đơn như: dầu oliu, dầu lạc, dầu hạt cải, quả bơ, đào, các hạt như hạnh nhân, hạt điều.

Ngoài ra có thể bổ sung chất béo từ nguồn các loại cá béo như: cá hồi, cá mòi, cá trout 2 lần/tuần để tăng lượng axit béo omega-3 có khả năng chống viêm hiệu quả.

Tăng cường bổ sung các thực phẩm chống oxy hóa

Bổ sung thêm các loại thực phẩm giàu chất chống oxy hóa như: rau lá xanh, cà rốt, khoai lang, các loại hạt, các loại quả mọng… trong thực đơn hàng ngày để tăng khả năng chống oxy hóa, bảo vệ gan khỏi sự tấn công của các gốc tự do.

Tránh rượu

Tránh hoàn toàn rượu, đồ uống có cồn để hạn chế tối đa các tổn thương cho gan

Tập luyện thể dục thể thao

Chế độ tập luyện thể thao phù hợp không chỉ giúp giảm cân, cải thiện tình trạng gan nhiễm mỡ mà còn giảm lượng đường trong máu và nguy cơ mắc các bệnh về tim.

Tin Tức Liên Quan

Công dụng làm đẹp đơn giản đến không ngờ từ nghệ
Nghệ là một nguyên liệu dễ tìm thấy trong nhà bếp ngoài công dụng làm gia vị trong món ăn, dược liệu, nghệ còn có công dụng làm đẹp.Tẩy da...
Nghệ - Gìn giữ nét thanh xuân theo thời gian
Lão hóa là điều không thể tránh khỏi. Thuật ngữ “lão hóa” để chỉ thời gian tồn tại về mặt sinh học của một tế bào, qua thời gian các...
Những tác dụng chữa bệnh dạ dày từ nghệ
Cuộc sống hiện nay với những món ăn cay nóng, những món ăn chứa rất nhiều chất dầu mỡ cũng như các chất phụ gia trong các món ăn hàng...